روغنی که ضدسرطان است

متاسفانه افراد سودجو هم از این تمایل سوءاستفاده می‌کنند و انواع تقلب در تهیه این نوع روغن انجام می‌گیرد. براساس گزارش شورای ملی زیتون ایران، مصرف سرانه روغن زیتون، در کشور حداکثر حدود ۲۰۰ گرم است، این در حالی است که این میزان در بسیاری از کشورها بیشتر است و مثلا در سوریه به ۲۷ کیلوگرم، در اسپانیا به ۱۴ کیلوگرم و در یونان به ۲۴ کیلوگرم می‌رسد. شاید یکی از دلایلی که مردم یونان در سنین بالا جزو سالم‌ترین افراد دنیا هستند، مصرف همین روغن باشد.

به نظر می‌رسد ضمن ترویج و شناساندن خواص مفید روغن زیتون، باید راهکارهای شناسایی انواع مرغوب آن را نیز به مردم معرفی کرد.

روغن زیتون فوق‌بکر (Extra Virgin)

این روغن از بهترین انواع روغن زیتون است که از سالم‌ترین میوه‌های زیتون رسیده، با بهترین شرایط حمل ‌و نقل، کوتاه‌ترین زمان روغن‌کشی (حداکثر ۴۸ ساعت) و مکانیکی و بدون فرایند بیوشیمیایی تولید می‌شود. به همین دلیل دارای بالاترین ارزش تغذیه‌ای نسبت به سایر انواع روغن‌های زیتون است. برای اینکه روغن زیتون بتواند رتبه فوق‌بکر بگیرد، علاوه بر مراحل ذکر شده باید به‌وسیله گروهی از زبده‌ترین افراد در شناسایی و طبقه‌بندی روغن زیتون که به‌عنوان انجمن بین‌المللی روغن زیتون شناخته می‌شوند، تایید شود. این نوع روغن باید بوی میوه تازه بدهد، طعم تند خوشایندی را روی زبان و پس از بلع، احساس سوزش در دهان و حلق ایجاد کند. البته این ۳ معیار شناسایی روغن زیتون مرغوب و غیرتقلبی هم هستند.

روغن زیتون‌ بکر (Virgin)

اگر هنگام تولید روغن زیتون فوق‌بکر شرایط به خوبی رعایت نشود، یعنی زیتون مرغوب نباشد یا زمان ۴۸ ساعته رعایت نشود و… روغن زیتون بکر تولید می‌شود که کیفیت آن از روغن فوق‌بکر کمتر است.

روغن زیتون تصفیه‌شده (Refined)

استخراج این روغن با فرایندهای شیمیایی انجام می‌گیرد که روی اسیدهای چرب آزاد روغن استخراج شده تاثیر سوء می‌گذارد و کیفیت آن را در مقابل روغن بکر کاهش می‌دهد. اگر کیفیت زیتون‌ها پایین‌تر و شرایط نامساعدتر باشد، روغن زیتون معمولی به دست می‌آید که کیفیت آن به شدت پایین است به حدی که این روغن زیتون را باید حتما تصفیه کرد تا قابل مصرف خوراکی باشد.

خواص روغن زیتون

در روغن‌زیتون، ماده‌ای به نام «الئوکانتال» وجود دارد که عملکردی مشابه ایبوپروفن دارد و باعث کاهش التهاب می‌شود و از عود سرطان پستان پیشگیری می‌کند. علاوه بر این، خواص احتمالی ترکیب‌های «اسکوالن» و «لیگنان» موجود در روغن‌زیتون، در پیشگیری از سرطان، کماکان در حال بررسی است. در ضمن خواص مفید روغن‌زیتون در کاهش کلسترول و به‌خصوص «کلسترول بد» باعث شده تا مصرف مداوم و منظم آن به بیماران مبتلا به چربی خون توصیه شود.

یبوست دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد اما نشان داده شده که مصرف منظم روغن زیتون به درمان آن کمک می‌کند. ضمن آنکه این روغن عوارض جانبی داروهای ضدیبوست را ندارد. محققان معتقدند روغن زیتون این کار را از طریق تحریک انقباض ماهیچه‌های روده و تحریک ترشح صفرا انجام می‌دهد. البته روغن‌زیتون حاوی مقادیر مناسبی ویتامین E است که به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی در بدن عمل می‌کند و حتی یک عامل مهم ضدسرطان هم شناخته می‌شود. در ضمن، بررسی‌ها نشان داده است مصرف منظم روغن زیتون در کنترل فشار خون نقش دارد. معمولا به بیماران قلبی‌- عروقی و مزمن، توصیه می‌شود میزان مصرف چربی خود را کاهش دهند اما اخیرا محققان به این نتیجه رسیده‌اند که نوع چربی نسبت به میزان مصرف آن، از اهمیت بیشتری برخوردار است. هر چقدر بتوانیم میزان مصرف اسیدهای چرب اشباع را در برنامه غذایی خود کاهش دهیم و در مقابل به میزان مصرف اسیدهای چرب غیراشباع (با یک باند دوگانه) که در روغن زیتون به فراوانی وجود دارد بیفزاییم، در کنترل و پیشگیری از بروز بیماری‌های مزمن از قبیل چربی خون و دیابت نوع دو موفق‌تر خواهیم بود.

مقدار مجاز مصرف

ترکیب خاص روغن زیتون و مقاومت حرارتی آن، این روغن را در بسیاری از موارد حتی برای طبخ و سرخ کردن با حرارت ملایم مناسب کرده است اما مصرف نوع تازه و خام این روغن بر انواع دیگر برتری دارد. براساس بررسی‌های متعدد در دنیا، توصیه شده برای بهره‌گیری از خواص مفید روغن‌زیتون، روزانه ۲ قاشق غذاخوری (معادل حدود ۲۵ سی‌سی) از آن مستقیم در غذا یا سالاد ریخته شود. ضمن آنکه در مواردی پیشنهاد شده این مقدار علاوه بر مقدار مصرفی در پخت‌و‌پز باشد.